Vilhjalmur Ey?orssonFimmtudagur, 23. A? flyta isoldinni 3. Eg man ?a? vel, ?egar eg var i Austurb?jarskolanum fyrir halfri old e?a svo, longu a?ur en hann var? „ „fjolmenningarskoli”, a? mer og jafnoldrum minum var sagt, a? ve?ur her hef?i veri? miklu hlyrra fyrir landnam en ?a? er nu. Ekki ?yrfti anna? en fara i n?stu mogrof, ?ar sem storir trjastofnar vitnu?u um miklu groskurikara Island en ?a? sem vi? ?ekkjum. Eg man lika, ?egar eg var skommu si?ar i gagnfr??askolanum vi? Lindargotu, a? okkur var bent a ?a sta?reynd, a? fyrir orfaum ar?usundum, skommu fyrir daga Forn- Egypta, var Sahara- ey?imorkin grasi groin sletta, yfir a? lita eins og ?jo?gar?ar Austur- Afriku eru i dag, jafnframt ?vi a? Island var joklalaust a? kalla. ?etta skyr?i kennarinn svo, a? uppgufun ur hofunum hef?i veri? meiri. Auk ?ess hafa allir l?rt, i si?asta lagi i e?lisfr??i 9. bekkjar grunnskola, a? hlytt loft tekur til sin margfalt meiri raka en kalt. Raki i gufuhvolfinu var ?vi miklu meiri en nu og ?ar me? urkoman. ?etta voru ?a ?egar alkunnar sta?reyndir og eru enn sta?reyndir ?ott ??r vir?ist ekki lengur alkunnar. A?ur en lengra er haldi? ?ttu menn fyrst a? gera ser grein fyrir einu algeru undirsto?uatri?i: Gro?urhusaahrif v?ru go?. Ef su smav?gilega endurhlynun og uppsveifla i hitastigi, sem sta?i? hefur i megindrattum fra aldamotunum 1900 er eitthva? anna? en otalmargar a?rar upp- og ni?ursveiflur i hitastigi undanfarnar aldir og ar?usundir og heldur afram, olikt ollum hinum, ber a? fagna ?vi. Eg undirstrika ?etta vegna ?ess a? flestallir, nanast allir sem fjalla um ?essi mal ganga ut fra ?vi sem gefnu a? afturhvarf til hins hlyja, raka loftslags fyrri alda og ar?usunda se eitthva? vo?alegt, sem skylt se a? berjast a moti. ?etta er alrangt. Endurhlynun a a? taka fagnandi. Raunar bendir margt til a? uppsveiflunni se nu a? ljuka eins og ollum hinum, og vi? taki ni?ursveifla. Ekkert hefur hlyna? fra 1998 og hafisinn i ar er t.d. 60% meiri en hann var 2012. Eg veit vel, a? ?egar menn lesa ?etta munu ?eir telja, a? nu hafi eg endanlega fari? ur limingunum. En svo er alls ekki. Mer er full alvara. „Loftslagsvandinn” er enginn vandi. ?vert a moti. Afturhvarf til hins hlyja, raka loftslags sem rikti a fyrri hluta nuverandi hlyskei?s v?ri ollum til hagsbota. Eg helt ekki a? ?a? v?ru nein serstok ti?indi, a? mesti ovinur alls sem lifir, er frost og kuldi. ?etta hljota allir a? vita. Skynlausar skepnur, fuglar, fiskar, skordyr, gros og jurtir vita ?etta vel og leita ?vi avallt i hlyjuna. „Umhverfisverndarsinnar” vita ?etta, ?ott undarlegt megi vir?ast augljoslega ekki. ?eir, fjolmi?lamenn og flestir stjornmalamenn, me? Al Gore i fararbroddi hafa fengi? ?a flugu i hofu?i? a? hlyjan, vinur alls sem lifir, se vond. Hin meinlokan er ?o enn undarlegri, en hun er su, a? heimurinn muni farast, ef hlynar eitthva? agnarliti? aftur, um kannski eina- tv?r gra?ur a n?stu hundra? arum, ?annig a? loftslag fari aftur a? likast ?vi sem var t.d. a dogum Grikkja og Romverja. ?a voru nuverandi sandoldur Nor?ur- Afriku gronar og helsta kornfor?abur veldisins. Allt Mi?jar?arhafssv??i? var raunar gr?nna og gronara en nu og fornleifar sanna, a? vinr?kt var stundu? vi? Hadrianusar- murinn a landam?rum Skotlands. Eins og islenskir joklafr??ingar vita voru islenskir joklar a ?essum tima miklu minni en nu, sumir liti? anna? en snjoskaflar, sem sem sja ma a me?fylgjandi mynd (myndina ma st?kka me? ?vi a? tvismella a hana). Hva? gerir ?a? til ?ott slik ve?ratta komi aftur? Eg vil taka ?etta skyrt fram vegna ?ess a? bokstaflega allir sem um ?etta mal fjalla ganga ut fra ?vi sem gefnu, a? endurhlynun og afturhvarf til hins hlyja og raka loftslags a dogum vikinga, Romverja (hlyrra en hja vikingum) e?a Forn- Egypta (hlyrra en hja Romverjum) e?a jafnvel afturhvarf til borealsks tima ?egar flestallar ey?imerkur voru gronar og Island joklalaust v?ri eitthva? vont. Svo er alls ekki. ?vert a moti. ?ott merkilegt megi vir?ast synast lika flestir, sem eins og eg blasa a gro?urhusakenningarnar telja, alveg eins og forsvarsmenn kenningarinnar, a? slik endurhlynun v?ri eitthva? sem beri a? for?ast og berjast a moti. Svo er alls ekki. ?ott menn, e?a a? minnsta kosti Islendingar, hljoti eins og eg hafa l?rt ?a?, a? ve?ur var miklu hlyrra fyrr a oldum og ar?usundum vir?ast allir a?rir en eg bunir a? gleyma ?vi. I mesta lagi er ?ess stundum geti?, a? ve?ur hafi veri? hlyrra a landnamsold, sem er ut af fyrir sig rett, en ?a haf?i ?o kolna? verulega fra dogum Grikkja og Romverja ?usund arum fyrr. Ve?ur a dogum Romverja haf?i aftur kolna? verulega fra dogum Forn- Egypta, sem aftur var kaldara en a hinu „atlantiska” e?a heitasta skei?i borealska timans (einnig nefnt holocen- hamarki?) sem lauk fyrir eitthva? rumlega 6000 arum, skommu a?ur en elstu mannvirki Forn- Egypta og Sumera foru a? risa. ?a var hiti mun h?rri en „svortustu” spar tolvulikanasmi?a „umhverfisverndarsinna” gera ra? fyrir, 4-5 stigum h?rri en nu. ?a var Island joklalaust og Sahara algroin eins og a?rar ey?imerkur. ?etta eru allt beinhar?ar sta?reyndir sem ekki er h?gt a? motm?la og eg hef vita? um si?an i ?sku og helt til skamms tima a? v?ru alkunnar. Enginn vir?ist nu muna eftir ?essu nema eg. En litum nu nanar a malin: Eg l?r?i eins og a?rir i i barna- gagnfr??a- og menntaskola a? vi? lifum nu a isold, ?ott hlyskei? se. I raun er loftslag nu afar kalt, se mi?a? vi? jar?soguna i heild, og raunar einnig a m?likvar?a nuverandi hlyskei?s, sem er eitt af i kringum 20 slikum si?ustu ?rjar armilljonir. Menn hljota a? vita, eins og eg, a? mest alla milljar?a ara sogu jar?arinnar hefur hiti veri? allt fra fimm- tiu og stundum allt a? 20 stigum h?rri en nu og litill, og oftast enginn is vi? heimskautin. Mest alla jar?sogu Islands, ?.e. a tertiertima sem n?r yfir fyrstu 15-20 milljon (ekki ?usund) arin ?ar til nuverandi isold hofst, var loftslag og gro?ur her svipa?ur og nu er i Nor?ur- Kaliforniu, svo sem sja ma a surtarbrandslogum og steingervingum a Tjornesi og vi?ar. Slikt loftslag er Islandi og jor?inni allri e?lilegt, ekki isaldarkuldinn, sem nu rikir, ?ratt fyrir hlyskei?. Nuverandi hlyskei? rikjandi isaldar hofst me? gifurlegu flo?i fyrir eitthva? um tiu-tolf ?usund (ekki milljon) arum. Hiti h?kka?i ?a enn einu sinni skyndilega um tiu stig e?a meira a nor?urslo?um a minna en mannsaldri alveg an „gro?urhusaahrifa” af mannavoldum svo jokulskildirnir miklu bra?nu?u a orskommum tima. Menn hafa, sem fyrr sag?i fundi? merki um 20 e?a fleiri onnur slik hlyskei? a nuverandi isold (e?a kvartertima), sem sta?i? hefur i allt a? ?rjar milljonir (ekki ?usundir) af 4.500 milljon ara sogu jar?arinnar. ?au standa i faeinar ar?usundir a um hundra? ?usund ara fresti og hafa sum augljoslega veri? miklu hlyrri en ?a? sem nu rikir. Um ast??ur hlyskei?anna er ekkert vita? me? vissu, en langtimasveiflur i geislun solar eru alls ekki olikleg orsok. Breytingar a sporbaug jar?ar geta varla skyrt svo skyndilegar og snoggar sveiflur. Fundist hafa merki um nokkrar a?rar storar isaldir a fyrri timaskei?um jar?sogunnar, en ??r hafa veri? tiltolulega stuttar se mi?a? vi? armilljar?a heildarlengd hennar. Hitastig a jor?inni fer sem fyrr sag?i nu h?gt kolnandi og ?ornandi. ?essi kolnun er ekki jofn, en ?ott hita- og rakakurfan se hlykkjott, liggur hun afdrattarlaust ni?ur a vi?, monnunum og gjorvollu lifrikinu til om?lanlegs tjons. Storu ni?ursveiflurnar i hitakurfunni ma kalla „litlar isaldir” og hafa veri? nokkrar. ?ess a milli hlynar aftur um skei?, en ?ratt fyrir allar sveifur og sveiflur innan i sveiflum kolnar og ?ornar loftslagi? h?gt og sigandi. Allir kannast vi? si?ustu „litlu isold” sem na?i (groflega) yfir timabili? fra 1300-1900, en onnur slik, sem ?o var miklu hlyrri, hefur lengi veri? kunn. Hun hofst eitthva? upp ur 500 f. Kr. og na?i inn a fyrstu aldir okkar timatals. ?a lag?ist bygg? af i nor?ur- Skandinaviu og gresjur Mi?- Asiu skr?lnu?u. ?etta hvort tveggja atti mikinn ?att i a? hrinda af sta? ?jo?flutningunum miklu. Enn ein slik „litil isold“ (sem ?o var hlyjust ?eirra) hofst um 2200 f. Kr. og sto? i 2-3 aldir samkv. borkjornum a Gr?nlandi. ?urrkarnir sem henni fylgdu attu mikinn ?att i a? gera utaf vi? elsta konungsriki Egyptalands og menningu Sumera i nuverandi Irak. Monnum sest stundum yfir, hve stutt er si?an jokulskei?inu, (sem margir kalla einfaldlega „isoldina??) lauk. Rekji menn soguna aftur til ?ess tima ?egar pyramidar Egypta voru reistir og elsta syndaflo?sagan, Gilgamesh, var ritu? af Sumerum eru ?eir ?egar komnir halfa lei? aftur a „isold“. ?a? er varla tilviljun a? slikar flo?asagnir eru alls t?plega 200 talsins fra ollum heimshornum, en fr?gastar eru sagnirnar um Noaflo?, Gilgamesh og Atlantis. Flo?i? mikla i lok „isaldar“ er miklu n?r okkur i tima en flestir halda. Fyrstu ar?usundin eftir flo?i? mikla, sem markar upphaf nuverandi hlyskei?s var loftslag a nor?urslo?um sem fyrr sag?i miklu heitara en ofst?kisfyllstu reiknimeistarar og spamenn heimsendafr??inga nutimans gera ra? fyrir i „svortustu” tolvuspam sinum. Isbirnir og a?rar heimskauptaskepnur lif?u ?o go?u lifi orliti? nor?ar en nu. Meginjoklar a Su?urskautslandinu og Gr?nlandi bra?nu?u ekki, ?ott eitthva? kvarna?ist ur ?eim, einkum Gr?nlandi, og me?alyfirbor? sjavar, a? fratoldu landrisi (sem var gri?arlegt a nor?urslo?um ?egar jokulfarginu letti) og landsigi var litlu h?rra en nu. Allt ?etta d?mi um yfirbor? sjavar er raunar afar floki?, ?vi landrisi? sem si?ar hefur or?i? a nor?urslo?um er geysimiki?, ekki sist her a Islandi. Annars sta?ar, svo sem vi? Nor?ursjo, hefur or?i? landsig. Vi? Mi?jar?arhafi? og sunnar, ?ar sem ahrifa fra jokulfarginu g?tti ekki var yfirbor? sjavar ?o saraliti? h?rra en nu. Um ?etta eins og anna? er best a? nota raunverulegar sogulegar sta?reyndir en gleyma tolvulikonum. Vatnajokull og a?rir nymynda?ir smajoklar a nor?ur- og su?urhveli og ?a? sem kvarnast ur Gr?nlandi dugir a?eins til faeinna sentimetra e?a i mesta lagi orfarra tuga sentimetra h?kkunar sjavarbor?s ?ott allra „svortustu” tolvuspar r?ttust og jor?in hyrfi til borealska timans og yr?i aftur sem aldingar?ur. Ekkert bendir ?o til a? svo fari. Ef gufuhvolfi? hlynar eykst mjog vatnsgufa i ?vi, sem stu?lar a? l?kkun sjavarbor?s. Somulei?is eykst snjokoma a jokla miki?, en ?a? er akoma (snjokoma umfram sumarbra?nun) ekki hitastig, sem mestu r??ur um voxt og vi?gang jokla. Eitt er alveg vist: B??i Gr?nland og Su?urskautslandi? voru a sinum sta? ?ott loftslag v?ri ?etta miki? hlyrra. A boreolskum tima var Island nanast paradis a jor?u i samanbur?i vi? ?a? sem nu er, enginn Vatnajokull, a?eins faeinir snjoskaflar a h?stu tindum og landi? allt gr?nt og gro?ri vafi?. Hveitir?kt hef?i trulega matt stunda a Sprengisandi, jafnvel a Hveravollum. Allt lifriki? tok vi? ser. Gifurleg landfl?mi vi?a um heim, sem hof?u veri? litt byggileg vegna kulda e?a ?urrka, ur?u nu aftur lifv?nleg monnum, dyrum og jurtum. Fre?myrar bra?nu?u an ?ess a? metanuppstreymi ger?i illt af ser. Uppgufun ur hofunum jokst, og hi? hlyja loft gat teki? til sin meiri raka en a?ur. Sahara- ey?imorkin var? grasi groin og ?ettbygg? monnum og skepnum. Si?an kolna?i h?gt og ?orna?i, svo bygg?in f?r?ist til strandar og i Nilardalinn. ?essi ?roun tok langan tima. Sinai- skaginn hefur ?annig orugglega veri? miklu gronari en nu ?egar Moses var ?ar a fer? me? folk sitt i 40 ar fyrir um 3.500 arum, ?vi um sama leyti syna fornleifar a? krokodilar og flo?hestar voru ?a enn i nu longu horfnum fljotum i Ahaggar og Tibesti- fjollum langt inni i Sahara. ?essi kolnun og ?ornun na?i hamarki um aldamotin 1900, en ?a voru joklar a Islandi og annars sta?ar meiri en nokkru sinni fra ?vi a jokulskei?i (“isold” sem fafro?ir kalla svo). Jafnframt ?vi a? Vatnajokull og a?rir smajoklar a nor?ur- og su?urhveli hafa veri? a? myndast og skri?a fram hafa ey?imerkur hvarvetna veri? a? st?kka, uppgufun minnkar ur hofunum, og kalt lofti? inniheldur minni raka en fyrr. Enn a timum Romverja voru borgir reistar i blomlegum landbuna?arheru?um Nor?ur- Afriku, ?ar sem nu eru sandoldur einar. Storir hlutar Nor?ur- Afriku voru enn grasslettur og ?a?an komu filar Hannibals og villidyrin i hringleikahusin. ?ar sem a?ur voru kornakrar Mesopotamiu, eru nu ey?imerkur Iraks. I Sadi- Arabiu, Iran og i Gobi og Taklamakan- ey?morkum Vestur- Kina hafa fundist fjolmargar, nu nafnlausar og yfirgefnar borgir og ?orp grafnar i sandinn, ?vi me? l?kkandi hitastigi minnkar urkoman og ey?imerkur skr?lna. ?egar si?asta „litla isold” hofst fyrir alvoru um 1300 grofust ?orp Anasazi- indiana i su?vesturrikjum Bandarikjanna i sand og foru i ey?i. ?essar sta?reyndir og margar a?rar voru mer og jafnoldrum minum kenndar fyrir longu og eg hef vita? um ?etta flest si?an eg var barn og unglingur. Eg helt ?vi i einfeldni minni a? a?rir vissu ?etta lika. Svo vir?ist ekki vera. Bokstaflega allir a?rir vir?ast vera bunir a? gleyma ?vi sem ?eir ?o hljota a? hafa l?rt eins og eg, nefnilega a? loftslag a jor?inni hefur veri? a? kolna og ?orna i sveiflum og rykkjum i sex- sjo ?usund ar. Endurhlynun v?ri ollum til go?s, monnum, dyrum og jurtum. Eg er hins vegar ?annig ger?ur a? eg trui betur beinhor?um sogulegum sta?reyndum en utreikningum tolvulikanasmi?a. Ef einhver truir mer ekki er best a? vitna i ?ann mikla „umhverfisverndarsinna” Hjorleif Guttormsson, en hann segir i Arbok Fer?afelagsins 1993 m.a. sta?ar a landinu langtum minni en nu er. skri?joklar teyg?u sig ?ar eitthva? ni?ur eftir hli?um. Klofajokull. vi? ?a? sem si?ar var?. na?i ?a einnig yfir Esjufjoll. haf?i sjavarbotn i isaldarlokin. Hjorleifur talar her um landnamsold, en ?a var samt miklu kaldara og joklar meiri en veri? haf?i fyrr, t.d. a timum Grikkja og Romverja, sem sja ma a me?fylgjandi korti. (korti? ma st?kka me? ?vi a? tvismella a ?a?). Enn fyrr voru joklar enn minni og ey?imerkur hvarvetna a jor?inni enn gronari. Enn eru a lifi menn sem muna si?asta vetur „litlu isaldarinnar”, frostaveturinn 1918. Slikir vetur og a?rir enn verri voru algengir allt fra ?vi a mi?oldum og fram undir 1900 og ?a? v?ri vissulega oskandi a? ?eir komi aldrei aftur. ?vi mi?ur er liklegt a? svo fari. N?sta „litla isold” ver?ur sem fyrr sag?i vafalaust enn kaldari en su sem nu hefur gengi? yfir um sinn. ?egar jokulskei?i? hefst svo fyrir alvoru ver?ur ekkert eftir af byggingum og stre?i Islendinga anna? en faeinar borholur og jar?gong djupt undir joklinum. ?etta er engin barnaleg heimsendaspa, ?etta hefur gerst 20 sinnum e?a oftar a nuverandi isold og mun alveg orugglega gerast aftur. „Gro?urhusaahrifin”, ef einhver eru, g?tu hugsanlega h?gt a ?essari ?roun e?a sto?va? hana. Vonandi fer svo, en fatt bendir til ?o til sliks. ?ratt fyrir ??r oumdeildu, ohrekjanlegu natturufr??ilegu og sogulegu sta?reyndir, sem eg hef bent a og au?velt er a? sta?festa lifir su skrytna babilja go?u lifi i hugarheimi tolvulikanasmi?a, a? ey?imerkur muni st?kka og allt skr?lna ef aftur hlynar i ve?ri. Raunar heyrist ?etta litla or? „aftur” bokstaflega aldrei i heimsendaskyrslum reiknimeistaranna, sem hleyptu allri ?essari undarlegu steypu af stokkunum. En af hverju allur ?essi otti vi? hlyjuna? Mer synist ast??an vera augljos: Omurlegt astand natturufr??ikennslu austan hafs og vestan. ?a? er sl?mt her, en utanlands vir?ist astandi? enn miklu verra. Hinir erlendu fjolmi?lamenn, sem attu upptokin a? „umr??unni” um „gro?urhusaahrifin”og ra?a henni, vir?ast almennt hafa veri? tossar i skola, og stjornmalamennirnir, sem akvar?anir taka, a? mestu ut fra skrifum favisra ?sifrettabla?amanna, synast hafa veri? alika gr?nir i flestum namsgreinum. Meira a? segja islenskir ra?amenn taka undir ?etta undarlega tal um „loftslagsvandann”. ?a? er kannski h?gt a? fyrirgefa utlendingum, ?vi natturufr??ikennsla vir?ist i molum erlendis sem fyrr sag?i, en Islendingar ?ttu a? vita meira. Eg get fullyrt, a? ?a? var ogerlegt a? na studentsprofi fra eina menntaskolanum i Reykjavik i minni ti? an ?ess a? vita mest allt e?a allt ?a? sem a? framan greinir. Strax i fornold tala ymsir hofundar um versnandi ve?urfar og st?kkun ey?imarka og menn, t.d. a Nor?urlondm hafa vita? oldum saman a? gro?ur var a?ur miklu meiri og joklar minni en nu. ?egar snemma a 19. old var bent a, a? trjastofnar i myrum i hafjollum Skandinaviu sanna afdrattarlaust, a? trjalina hefur sums sta?ar l?kka? um 700-900 metra fra ?vi skogur ox h?st upp i fjoll. ?a? var svo um aldamotin 1900 sem ?eir Blytt og Sernander ger?u i meginatri?um grein fyrir ?eirri h?gu kolnun og ?ornun sem sta?i? hefur fra boreolskum tima og enn er fylgt, en ?a? voru einmitt ?eir sem notu?u fyrst or?i? „borealskur” um hi? afar raka og heita timabil fyrst eftir flo?i? mikla fyrir um 11.500 arum, (holocen- hamarki?) ?egar loftslag var heitara en ofst?kisfyllstu gro?urhusamenn gera ra? fyrir i „svortustu” tolvuspam sinum og jor?in var einn aldingar?ur. ?etta og margt anna? ?ttu alvoru, markt?kir visindamenn a? vita, en margir ?eirra gera ?a? augljoslega ekki. Islenskir fjolmi?lamenn eru vissulega sekir um margt, en ?eir eru ekki sekir um allt, og i ?essu mali er ?attur ?eirra a?allega a? eta athugsemdalaust upp bla?ri? ur fak?num erlendum starfsbr??rum sinum. En hva? me? alla visindamennina? ?attur ?eirra er merkilegur og undarlegur. Menn hafa nefnilega vita? afar lengi a? tolvulikon eru o?orf, a?eins ?arf a? rekja mannkynssoguna (ekki jar?soguna) afturabak i faeinar ar?usundir. Getur veri? a? ?eir seu slikir „fagidiotar” a? ?eir viti ?etta ekki? Margt bendir til ?ess. Erlendir stjornmalamenn vir?ast hafa gripi? bla?ur fjolmi?lamanna um ?essi mal a lofti og si?an fengi? visindamenn ser til hjalpar. ?etta hefur si?an undi? upp a sig. Allir vita, a? logfr??ingur gefur ?a? „logfr??ialit” sem best hentar ?eim sem borgar fyrir aliti?. Eins og margir hafa bent a eru visindamenn a sto?ugum hottum eftir styrkjum, og undanfarin ar renna flestir og st?rstu styrkirnir til ?essara mala. Fjolmi?lamenn sem ?iggja laun sin og ?ar me? hus, bil og sjalf fotin utan a sig beint ur vosum Baugs- forkolfanna imynda ser margir a? ?eir seu oha?ir, en eru ?a? ekki. Svipa? gildir um visindamann sem ?iggur laun sin fra t.d. Nor?urskautsra?inu, Evropusambandinu e?a Sameinu?u ?jo?unum. ?eir fa ??r ni?ursto?ur sem ?eir vita a? vinnuveitendur ?eirra vilja helst sja, og fara raunar si?an smam saman osjalfratt a? trua ?eim sjalfir. Tali? um a? „visindamenn seu sammala” um ?etta mal er hins vegar gamalt og alkunnugt aro?ursbrag?, sem gro?urhusamenn beita mjog. Ef menn vilja geta ?eir t.d. flett upp a Wikipediu ?ar sem er langur listi yfir hamennta?a, virta visindamenn i loftslagsmalum sem eins og eg blasa gjorsamlega a koldioxi?- gro?urhusahjali?, en um ?a er aldrei tala?. Lygin er lika alltaf miklu skemmtilegri og meira spennandi en sannleikurinn. Visindama?ur a a? leita sannleikans, hvert svo sem ?a? kann a? lei?a. Jafnskjott og hann gengur a mala hja einhverjum hagsmuna- e?a ?rystihopi fer hann a? gerast malpipa og halda fram tilteknum malsta?. Hann h?ttir ?a a? leita sannleikans og ?ar me? a? vera visindama?ur. Mer hefur raunar synst i gegnum ti?ina, a? ?a? se erfitt, kannski alveg omogulegt a? halda fram nokkrum malsta?, hversu go?ur sem hann kann a? vir?ast, an ?ess a? ljuga. Reyndar eru margir ?eirra svokollu?u „visindamanna” sem h?st hafa um ?essi mal gjarnan me? prof i einhverri allt annarri fr??igrein. Yfirlysingar dyrafr??ings e?a grasafr??ings um ve?urfr??ileg efni eru alika markt?kar og t.d. yfirlysingar tannl?knis um verkfr??i e?a jar?fr??ings um stjornufr??i. Eitt af fjolmorgum d?mum um slikt er hav?rasti talsma?ur loftslagsdeildar NASA, James Hansen, sem er stjarne?lisfr??ingur og hefur beitt ?essari a?ur virtu stofnun i ?agu allra ofst?kisfyllstu gro?urhusamanna, t.d. me? fraleitum og beinlinis folsu?um og rongum yfirlysingum um a? Su?urskautslandi? se a? bra?na. Sta?reyndin er, a? ?ar er jokullinn a? ?ykkna eins og habunga Gr?nlandsjokuls, ofugt vi? gro?urhusatali?. En vikjum a?eins nanar a? Su?urskautslandinu: Eg l?r?i harla fatt i gagnfr??askolanum vi? Lindargotu, en man ?o vel eftir kortabok sem eg nota?i ?ar, enda alltaf veri? ahugama?ur um landafr??i. I ?essari kortabok var a? finna yfirlit yfir me?alhita sumar og vetur a Su?urskautslandinu, en slikt hitakort geta menn nu nalgast a netinu. ?ar munu menn sja eins og eg sa fyrir halfri old, a? n?r alls sta?ar a Su?urskautslandinu er margra tuga stiga frost ari? um kring og kemst aldrei nal?gt frostmarki ?annig a? is geti bra?na?, jafnvel yfir allra, allra „heitasta” arstimann. Me?al- „hiti” yfir ari? a meginjokli Su?urskautslandsins er minus 57 stig. Gro?urhusamenn telja, a? h?kkun hita um 1- 4 stig muni lei?a til bra?nunar Su?urskautslandsins. Mer hefur hins vegar alltaf skilist i fak?nsku minni a? is ?urfi fyrst a? na frostmarki a?ur en hann bra?nar. Menn telja raunar a? a storum hlutum Su?urskautslandsins hafi hiti aldrei na? frostmarki svo is geti bra?na? si?an i lok tertiertima fyrir um ?rem milljonum ara, ?ott sum hinna ymsu hlyskei?a, sem si?an hafi komi? hafi veri? miklu hlyrri en ?a? sem nu rikir. Is, sem er t.d. minus 40 stig er nefnilega alveg jafn frosinn og is sem er minus 44 stig, e?a ?a? helt eg. Jafnvel vi? strendurnar n?r hitinnn sarasjaldan, og vi?ast aldrei frostmarki nema ?a faeina daga yfir „heitasta” arstimann. A ?essu er ?o ein undantekning: Ut ur Su?urskautlandinu gengur langur og mjor skagi langt, langt i nor?ur i att a? Su?ur- Ameriku, ut fyrir heimskautsbauginn inn i tempra?a belti?. Allra, allra nyrst a ?essum skaga eru faeinir smajoklar, sem eru jafn langt og lengra fra su?urskauti en Island er fra nor?urskauti. Nor?uroddi skagans er raunar eini hluti meginlandsins ?ar sem is getur yfirleitt bra?na? og ?ar eru meira a? segja d?mi um rigningu a sumrin, sem annars er o?ekkt a Su?urskautslandinu. Smajoklarnir ?arna hafa veri? a? hopa daliti? og ?ar er komin skyringin a frettum NASA og fleiri um bra?nun Su?urskautslandins. ??r fjalla allar um nor?urodda ?essa skaga, ?ott ?a? se aldrei teki? fram. Nor?uroddi skagans, sem er i tempra?a beltinu, nor?an heimskautsbaugsins, er lika vins?ll vi?komusta?ur fyrirmanna og forseta sem vilja bysnast yfir „hlynun jar?ar“. ?ess er nanast aldrei geti?, a? fljotandi hafis umverfis hefur aukist jafnt og ?ett fra 1978 og hitastig a sjalfu meginlandinu hefur veri? a? l?kka, olikt ?vi sem er a nor?urhveli. Oumdeildar m?lingar syna, a? sjalfur meginjokullinn er a? ?ykkna. Skyringin vir?ist einfold. I ?eirri timabundu uppsveiflu, sem rikt hefur undanfarna aratugi hefur uppgufunin ur hofunum aukist og ?ar me? urkoman. ?essi aukna urkoma skilar ser i nagrenni heimskautanna sem snjor, ?annig a? meginjoklar ?ykkna og skri?joklar her?a a ser, ?ott kvarnist daliti? ur jo?runum. Raunar fer bokstaflega oll bra?nun vi? Su?urskautslandi? ?annig fram a? hafisjakar brotna ur skri?joklum og bra?na si?an i Su?ur- Ishafinu. ?a? sama er a? gerast a Gr?nlandi. Habunga Gr?nlandsjokuls hefur h?kka?, jafnframt ?vi a? kvarnast ur joklum vi? sjavarmal og sn?linan h?kkar. Gro?urhusamenn svifast einskis. T.d. hefur nylega komi? i ljos, a? svonefnd „hokkikylfa” um hlynunina (Yamal- trjahringjakurfan), sem mjog hefur veri? haldi? a lofti ekki sist af Al Gore og IPCC. var visvitandi folsun, ger? me? ?vi a? velja ur tren sem hentu?u malsta?num en sleppa o?rum. En vikjum nu a?eins a? „lofttegund lifsins”, koldioxi?inu vo?alega. ?a? er, asamt vatni, undirsta?a alls lifs a jor?inni. ?egar jor?in var ung, fyrir um fjorum milljor?um ara, a?ur en lifs var? vart, vir?ist koldioxi? hafa veri? yfir 20% gufuhvolfsins. ?a? hefur streymt ur i?rum jar?ar ? si?an og ef lifsins nyti ekki vi? v?ri ?a? nu orugglega meginuppista?a gufuhvolfsins eins og a systurplanetu jar?ar, Venusi. En a Venusi er ekki fljotandi vatn, svo lif getur ekki ?rifist. Her hefur koldioxi?i?, asamt vatni og me? ?vi a? tengjast ymsum frumefnum mynda? ??r gifurlega floknu ke?jur kolvetnissambanda sem eru lifi? sjalft. ?a? er fraleitt og beinlinis faranlegt a? tala um ?essa undirsto?ulofttegund i gufuhvolfinu fra upphafi og byggingarefni sjalfs lifsins sem „mengun”, eins og gro?urhusamenn gera i ofst?ki sinu, fafr??i og heimsku. Rettara v?ri a? tala um obundi? surefni og hi? ?rigilda afbrig?i ?ess, oson, sem „mengun”, ?vi obundi? surefni er ekki upprunalegt i gufuhvolfinu og ekki nau?synlegt lifi, heldur urgangsefni fra jurtalifinu sem dyrin (og ma?urinn) nyta ser. ?essi „saur jurtanna” myndar nu 20,9% gufuhvolfsins en koldioxi?i?, sjalf undirsta?a lifsins, er nu einungis or?i? 0.040%. ?a? hallar me? o?rum or?um mjog a koldioxi?i? i ?essari hringras. Jurtirnar (og sumar bakteriur) gleypa jafn o?um allt ?a? koldioxi? sem ??r fa, og breyta i lifmassa, lifandi vefi, en dyralifi?, sumar a?rar bakteriur, sem nyta surefni og sveppagro?urinn getur engan veginn a? torga? ollu surefninu sem jurtirnar gefa fra ser. Jurtirnar, ekki a?eins a ?urrlendi, heldur einnig og enn frekar i hofum og votnum ?urfa gifurlegt magn koldioxi?s til a? vi?halda ser og lifinu a jor?inni. An jurtanna og koldioxi?s mundu oll dyr deyja og allt lif hverfa. Kolefni?, sem er undirsta?an og kjarninn i ollu sem lifir kemur nefnilega allt upprunalega ur koldioxi?i andrumsloftsins i gegnum jurtalif og ??r bakteriur, sem nyta ?a? til a? framlei?a lifmassa. A sama hatt og aldrei er tala? um „endurhlynun” heldur a?eins „hlynun” er avallt tala? um koldioxi?- „mengun”, aldrei nokkurn timann eins og rett er, um „hringras”. Og su sta?reynd heyrist aldrei nefnd a? ?essi „lofttegund lifsins” streymir ur i?rum jar?ar allan solarhringinn alla daga arsins ofansjavar og ne?an og raunar ekki sist her a Islandi. ?etta n?r hamarki i eldgosum, en ?ott ekkert se eldgosi? streymir koldioxi? upp fra jar?hitasv??um jar?ar allan arsins hring, ekki a?eins ofansjavar, heldur jafnvel enn frekar a Atlantshafshryggnum og o?rum slikum eldvirkum ne?ansjavarhryggjum, sem na meira en fjorutiu ?usund kilometra ne?ansjavar i ollum heimshofum i morgum hlykkjum allt umhverfis jor?ina. A ?essum hryggjum eru otaldar ?usundir, ef ekki milljonir eldsto?va og loftventla, sem koldioxi? streymir upp ur. An ?essa uppstreymis nys koldioxi?s mundi jurtalifi? i sjo og a landi storlega dragast saman, ?vi ?a? sem kemur fra monnum, dyrum, bakterium og sveppum dugar engan veginn til. Jurtirnar eru gra?ugar i koldioxi?. Her kemur a? daliti? merkilegu atri?i: Enginn veit, e?a getur vita? hve miki? natturulegt uppstreymi koldioxi?s er. M?ling a uppstreymi lofttegunda ur jor?u er gifurlegum erfi?leikum bundin sem m.a. ma sa a ?vi a? nylega var tveimur a?ilum fali? a? m?la uppstreymi brennisteinsvetnis fra Hellishei?arvirkjun. Annar a?ilinn sag?i uppstreymi? vera 5000 rummetra a solarhring, hinn sag?i ?a? vera 80.000 rummetra. Hver sa visindama?ur, sem gefur fra ser a?tlanir og yfirlysingar um uppstreymi koldioxi?s ur eldfjollum og hverasv??um ofansjavar og ne?an allt umhverfis jor?ina fer a?eins me? getgatur gjorsamlega ut i lofti? og ver?ur sjalfum ser og visindunum til minnkunar. Enginn veit ?etta og enginn getur m?lt ?etta. ?a? eina sem er oruggt er, a? magni? er gri?arlegt. En af hverju er ekki settur „kolefniskvoti” a hverasv??i og eldfjoll Islendinga? Ast??an vir?ist harla einfold: Menn vir?ast almennt alls ekki vita um ?etta uppstreymi, sem er ?o lykilatri?i i koldioxi?hringrasinni. Kyoto- menn nefna ?a? aldrei. Somulei?is er aldrei tala? um ?a? gifurlega magn koldioxi?s, sem kemur fra sveppagro?ri og ?eim bakterium sem nyta surefni, i hofum, i landi og i lofti. ?essir sveppir og bakteriur eru langflestar osynilegir, en allar ?essar orverur framlei?a koldioxi? an ?ess a? nokkur taki eftir ?vi nema ?a sem loftbolum i brau?i e?a ostum e?a ?egar frey?ir i olglasi. Allt sem deyr i hofunum, fra ?vi sm?sta upp i storhveli er leyst upp af ?essum sveppagro?ri og bakterium og breytist a? storum hluta i koldioxi?. Margt smatt gerir eitt stort, og menn ?ttu a? hafa i huga a? orverur eru meira en helmingur af ?vi sem lifir, ollum lifmassa jar?ar. Um allt ?etta tala ?eir sem bysnast ut af „surnun sjavar“ aldrei. ?eir vir?ast halda, a? allt koldioxi? i hofunum komi ur ?vi agnarlitla magni sem er i andrumsloftinu, ?.e. ?eim ca 400 grommum (ekki kiloum) ?ess sem finnast i hverju tonni gufuhvolfsins, og aukning ?ess um faein gromm i tonni muni breyta heimshofunum i gallsura ey?imork. Algert undirsto?uatri?i i hringras gufuhvolfsins er upptaka jurtanna a koldioxi?i. Um hana gildir i meginatri?um ?a? sama og a?ur var sagt um natturulegt uppstreymi: Enginn veit hve miki? ?a? er og enginn getur m?lt ?a?. Nylega kom yfirlysing fra hopi visindamanna sem sag?i a? upptaka Amazon- frumskogarins a koldioxi?i v?ri helmingi meiri en a?ur var tali?. Su yfirlysing synir fyrst og fremst i hvers konar villu og svima menn va?a her. ?eir vita ekki hvort ?eir eru a? koma e?a fara. Auk ?ess er oft lati? eins og Amazon se upphaf og endir allrar koldioxi?- upptoku. ?a? er fasinna. Hvert einasta grasstra og ?orungur her a Islandi og annars sta?ar i sjo og a landi etur koldioxi?. ?ott Amazon- sv??i? se stort er ?a? a?eins agnarliti? brot i ?vi gifurlega stora d?mi. Hlutfall koldioxi?s (sem veldur innan vi? 5% allra gro?urhusaahrifa) synist vissulega hafa aukist daliti?. ?a? er sagt hafa veri? um 0.029% fyrir i?nbyltingu , en er nu, sem fyrr sag?i sagt um 0.040% gufuhvolfsins, hugsanlega fyrir tilverkna? mannanna, sem hafi timabundi? framleitt meira en jurtirnar hafa undan a? torga. . Heimsendir a sem sagt a? ver?a vegna ?ess a? vonska mannanna hafi valdi? ?vi a? koldioxi? hafi aukist um sem svarar um 110 GROMMUM (ekki kiloum, heldur grommum) i hverju TONNI andrumslofts a si?ustu 250 arum, e?a sem svarar 110 krona voxum af einni milljon i 250 ar! (Raunar eru yfirlysingar um koldioxi? a fyrri oldum vafasamar, m.a. vegna ?ess a? magn ?ess m?list mismundandi eftir landsv??um og arsti?um). Og hva? gerir ?a? til ?ott koldioxi? aukist? Hva? er vandamali?? Jafnvel ?ott auki? koldioxi? stu?li a? endurhlynun jar?arinnar (sem fatt bendir til a? ?a? geri a? neinu marki) v?ri slik endurhlynun hi? besta mal, ekki a?eins fyrir mannkyni?, heldur einnig og ekki si?ur fyrir oll dyr og jurtir, fugla og fiska og allt sem ?rifst a jor?inni. Ef um einhvers konar endurhlynun til lengri tima er a? r??a ber a? fagna ?vi og beinlinis auka koldioxi?- „mengunina”. ?a? mundi ?o ?vi mi?ur afar litlu breyta, ?vi koldioxi? er a?eins tali? abyrgt fyrir 3-5% af gro?urhusaahrifum, kannski minna. Vatsgufa orsakar um 90% allra gro?urhusaahrifa og metan og fleiri lofttegundir mest af ?vi sem eftir er. ?a? kann a? koma einhverjum a ovart sem les ?essar linur, a? eg er hlynntur verndun natturunnar og var ?a? longu a?ur en slikt komst i tisku. Eg las b?kur Rachel Carson i ?sku og haf?i, og hef a? vissu marki enn ahyggjur af mengun. Eg er her a? tala um raunverulega mengun, ekki koldioxi?. Fra bilum kemur t.d. kolmonoxi? og oson, sem er ertandi og eitra? og einnig fingert sot, auk ryks. Ymis sapuefni, abur?ur og fleira sem kemur fra efnai?na?i svo og lyf, sem fara i gegnum likamann og ut i skolpr?sakerfi? geta lika valdi? ska?a. ?etta og margt anna? er raunveruleg mengun sem berjast a gegn. En „umr??an” um mengun hefur ?vi mi?ur lengi veri? a? mestu i hondum favisra (yfirleitt vinstri sinna?ra) ofgamanna. ?egar tala? er um loftmengun, koldioxi? og ahrif mannanna a gufuhvolfi? ?ttu menn lika fyrst a? gera ser grein fyrir st?r? ?ess. ?a? hefur engin eiginleg ytri mork, en um ?rir fjor?u ?ess eru i ve?rahvolfinu, sem er nokkurn veginn sa hluti gufuhvolfsins sem er fyrir ne?an flugvelina ?egar flogi? er milli landa. ?egar menn horfa ut um glugga flugvelarinnar ?ttu ?eir a? gera ser grein fyrir ?vi hvilikar ognarst?r?ir her er um a? r??a, en gufuhvolfi? er ekki a?eins yfir helstu fluglei?um heldur einnig bygg?um og obygg?um, ey?imorkum, heimskautum og uthofum. Menn ?ttu lika a? hafa i huga, ?egar tali? berst a? „mengun” a? um ?rir fjor?u hlutar jar?ar (72%) eru ?aktir uthafi ?ar sem mengun er engin a? heita ma. A?eins rumur fjor?ungur er land. En ekki nog me? ?a?: Um helmingur mannkyns byr a um 5% ?essa lands og um 80% byr a um 20% ?urrlendisins. A?eins um 20% mannkyns byggir um 80% ?urrlendis jar?ar, sem ?o er, sem fyrr sag?i a?eins rett rumur fjor?ungur yfirbor?sins. Jafnvel innan landam?ra helstu „mengunarlandanna” svo sem Bandarikjanna, Russlands og Kina er a? finna gifurleg landfl?mi, ?ar sem bygg?, og ?ar me? mengun, er litil sem engin. Flestoll loftmengun er ?yngri en andrumslofti? og fellur ?vi til jar?ar nal?gt upptokum. Hun er ?vi avallt sta?bundin a? meira e?a minna leyti, en a? sjalfsog?u a a? berjast a moti henni. Undisto?ulofttegund lifsins, koldioxi?, er hins vegar ekki mengun og getur ekki veri? ?a?. Oliusounin hefur lika veri? gifurleg, ?vi olia hefur lengi veri? allt of odyr. Oskaplegt magn hefur fari? og fer til hushitunar og raforkuframlei?slu, sem vel ma leysa me? o?rum h?tti. Sparneytnir bilar eru lika hi? besta mal, ekki vegna koldioxi?s, heldur vegna ?ess a? sparna?ur er einfaldlega heilbrig? skynsemi. ?egar olia ver?ur smam saman dyrari munu a?rar lei?ir ver?a samkeppnisf?rari. Gifurlegt magn oliu er enn i jor?u auk kola, sem h?glega ma breyta i pry?ilega oliu. Kjarnorku ?tti lika a? nyta miklu meira en gert er. En marka?urinn mun ra?a fram ur ?essu. Menn eiga hins vegar alveg a? h?tta a? hafa ahyggjur af koldioxi?i. ?a? er ekki mengun. Eg hef a?ur likt vinstrimennskunni vi? sjalfs- on?missjukdom a ?jo?felogum Vesturlanda, svipa? og gigt e?a ey?ni og geri ?a? enn. ?etta folk tekur alltaf og osjalfratt upp hvern ?ann malsta? sem er Vesturlondum i ohag og sty?ur leynt og ljost ytri ovini ?eirra, hverju nafni sem ?eir nefnast, ?o avallt me? mannu? og manng?sku, fri?, ly?r??i og mannrettindi a vorum. Vinstra folk er lika a sto?ugum hottum eftir „go?um malsta?” til a? sty?ja, en af ?vi a? ?etta eru ju vinstri menn ?arf avallt a? segja ?eim hva?a malsta?ur se go?ur. ?eir hafa a? sjalfsog?u teki? „gro?urhusa”- steypuna upp a sina arma. Her gefst ?eim gulli? t?kif?ri til a? berja ser a brjost, ford?ma og vandl?tast yfir vonsku Vesturlandabua. I ?essu, eins og svo morgu o?ru, svo sem i „politiskri retthugsun” hafa ?eir raunar fengi? all marga kjana i fylgd me? ser sem imynda ser a? ?eir seu eitthva? anna? en vinstri menn, en folki?, sem gekk, ymist leynt e?a alveg ljost erinda alr??is og gulags i kalda stri?inu stendur hvarvetna fremst i flokki i ?essu mali. Heimsendafr??i (eskatologia a l?r?ra manna mali) var eitt hofu?vi?fangsefni mi?aldagu?fr??inga. Toldu hinir l?r?ustu menn mi?alda einsynt, a? syndugt liferni mannanna, gr??gi ?eirra og illska mundi fljotlega kalla yfir ?a eld og brennistein, pestir og kyli uns mannkyni? tortimdist me? ollu fyrir sakir vonsku sinnar, synda og almennrar fulmennsku. Eskatologum tokst ?o aldrei a? dagsetja heimsendi almennilega, hann drost von ut viti og er ekki kominn enn. Minnir ?etta afar miki? a malflutning ?eirra, sem gr?nastir eru og vitlausastir i „umr??unni” nu til dags, en vinstri menn samtimans eiga fjolmargt sameiginlegt me? hal?r?um vandl?turum mi?alda. Auk ?ess er ?a? varla tilviljun a? heimsendaumr??an hofst i alvoru skommu fyrir si?ustu alda- og ar?usundamot. Fari?, sem nuna ste?jar a? var a? sogn ?essa folks upphaflega i tvennu lagi, auk „tvo ?usund vandans”. I fyrsta lagi hef?i syndugt liferni mannanna, gr??gi ?eirra og illska valdi? alveg vo?alegri mengun, sem hafi gert gat a osonlagi?, ?o ekki a nor?urhveli ?ar sem flestallt folki? byr, heldur i obygg?um hinum megin a hnettinum. ?eir, sem ekki brynnu lifandi slyppu ?o ekki, heldur drukknu?u. ?a? v?ri nefnilega a? hlyna i ve?rinu af voldum tittnefnds syndugs lifernis mannfolksins. Mundi ?vi isinn bra?na, en hann er nanast allur i fyrrnefndum obygg?um hinum megin a hnettinum. Hafi? muni si?an fl??a yfir londin og ly?urinn, sem ekki brann drukkna i skr?lnu?um ey?imorkunum. Eg mun ekki her fjalla um osongati?. Um ?a? skrifa?i eg i Moggann 1999 grein, „U?abrusar Eldlendinga” sem nu er a? finna a vefsi?u minni (vey.blog.is). Eg l?t n?gja her a? benda a a? osongati? hvarf tveim arum eftir a? eg skrifa?i greinina, en kom svo aftur og nu er alveg or?i? ljost a? ?etta er, eins og eg benti ?a a, natturufyrirb?ri, sem trulega hefur veri? til sta?ar fra upphafi kvartertima. „Umr??an” um gati? hefur lika alveg ?agna?. Allir vir?ast somulei?is hafa gleymt „tvo?usund vandanum” nema tolvuframlei?endur, tolvufr??ingar og tolvusolumenn. ?eir eru enn a? telja peninga. Eins mun fara um koldioxi?- og gro?urhusa- „umr??una” ?egar aftur fer a? kolna, en raunar vir?ist kolnun ?egar hafin. Spamennirnir munu aftur skri?a inn i hy?i sin. Nu veit eg vel, a? margir munu telja a? eg taki her stort upp i mig, ?egar eg bendi a alkunnar natturufr??ilegar og sogulegar sta?reyndir gegn hal?r?um utreikningum og ofurfloknum tolvulikonum hinna abu?armestu og l?r?ustu „visindamanna”. ?a? er ut af fyrir sig rett a? eg er ekki visindama?ur ?o eg hafi fyrir meira en mannsaldri teki? studentsprof fra latinuskola ?ar sem allir gengu me? bindi og kennarar voru ?era?ir. ?a? kann ekki a? ?ykja merkilegur grundvollur til a? taka ?att i ?essari „umr??u”. Raunar hafa fjoldamargir samtimamenn minir gengi? i gegnum somu skola og hafa l?rt ?a? sama og eg. Margir hafa trulega teki? h?rri prof en eg, sem aldrei var neitt serstakt namsljos, ?ott eg hafi alltaf veri? nokku? go?ur i natturufr??i, landafr??i og sogu. ?eir hljota ?vi a? vita eins og eg, a? tolvulikon eru o?orf og ut i hott ?vi her er a?eins um „endurhlynun” ekki „hlynun” a? r??a og ?eir vita lika, a? jor?in var oll miklu gronari ?egar loftslag var hlyrra. ?eir ?egja ?o um ?essa vitneskju sina sem mer finnst skryti?. ?vert a moti tala ?eir sumir hverjir, ekki sist forseti vor, me? ahyggjusvip og einhvers konar djupum, harmr?num undirtoni meinlegra orlaga um „loftslagsvandann” og „ognina” sem yfir jar?arbuum vofi ef hlynar eitthva? smavegis aftur (sem ekkert bendir ?o til a? ver?i til lengri tima). Eg dreg ekki dul a a? eg tel a? Islendingar ?ttu ?egar i sta? a? segja sig fra Kyoto- ruglinu. Fulltruar Islendinga a al?jo?avettvangi ?ttu lika a? nyta ser menntun sina, ?vi utlendingar vita greinilega f?stir ?a? sem islenskir emb?ttismenn hljota a? hafa l?rt eins og eg. Islenskir fulltruar ?ttu a? krefjast ?ess a? h?tt ver?i a? tala um „hlynun”, heldur avallt „endurhlynun” ?egar fjalla? er um ?essi mal, svo og a? or?inu „aftur” ver?i skoti? inn hvarvetna sem vi? a. ?egar ?eir eigast vi? skilmingameistarinn me? kor?a sinn, og ?ursinn me? kylfu sina, er ?a? avallt sa me? kylfuna, sem sigrar. Meistarinn me? alla sina ?ekkingu a hinum ymsustu fettum og brettum, sto?um og sporum skilmingamanna a ekki sens gegn kylfumanni, sem ekki tekur hi? minnsta mark a reglunum og rotar hann. Sumar kenningar eru ?ess e?lis, a? ??r ver?skulda enga umr??u. ??r eru tom endaleysa i sjalfum grundvelli sinum. Svo var t.d. um gy?inga- steypu „visindamanna” nasista og svo er einnig um marxismann. ?a? er ut i hott, ef ekki beinlinis mannskemmandi a? rokr??a vi? ?ungbuna, hal?r?a, sannf?r?a marxista, nyaldarsinna, feminista, stjornuspamenn e?a a?ra sem a?hyllast kenningar sem i sjalfum grundvelli sinum eru tom vitleysa. A slikar kenningar, eins og a gro?urhusasteypuna a a? beita kylfunni. Blasa a rugli?. Gro?urhusamenn, Sameinu?u ?jo?irnar, ?eir „visindamenn” sem log?u nafn sitt vi? IPCC og ekki sist stjornmalamenn, safnast saman o?ru hvoru til a? „bjarga planetunni”. Raunverulegur tilgangur ?eirra er a? ?enja ut eigin vold, leggja a nyja skatta og allra helst leggja drog a? einhvers konar alheimsstjorn ?ar sem ?eir sjalfir hafi voldin. Um ?essar samkundur er best a? hafa or? Olafs pa i Laxd?lu: „?a? vil eg a? ?eir ra?i sem hyggnari eru. ?vi verr ?ykir mer sem oss muni duga heimskra manna ra? er ?eir koma fleiri saman”. H.C. Andersen misskildi almenning gjorsamlega ?egar hann segir a? folki? hafi fari? lupulegt heim eftir a? barni? hropa?i. ?etta er rangt. Folki? hef?i ra?ist a? barninu, skamma? ?a? og svivirt. Si?an hef?i drengurinn hlaupi? gratandi heim me?an folki? helt afram a? hylla keisarann berrassa?a. ?annig var a.m.k. um okkur sem reyndum a? benda folki a i kalda stri?inu, hvers kyns fot ?a? voru sem vefararnir Marx og Lenin hof?u sauma? a keisarana i Kreml. ?a? kosta?i einungis fasistastimpil. Astandi? nu er ekki osvipa?. ?a? stri?ir gegn „politiskri retthugsun” a? malda i moinn gegn gro?urhusabla?ri „umhverfisverndarsinna” og er raunar alika vi?sjarvert og a? hallm?la konum, hommum, svertingjum, dvergum, feitu folki e?a o?rum, sem eiga undir hogg a? s?kja i lifsbarattunni. En i ?essu mali eins og ?a mun timinn lei?a i ljos hver hefur a rettu a? standa. N?sta „litla isold” ver?ur orugglega kaldari en su sem lauk um 1900. Nuverandi hlyskei? er ?egar or?i? s?milega langt og fyrr e?a si?ar skellur sjalf meginisoldin aftur yfir af fullum ?unga og nytt jokulskei? hefst. Hven?r ?a? ver?ur veit enginn. Hitt er vist, a? jor?in stefnir ohjakv?milega inn i nytt jokulskei? eftir einhverjar aldir e?a i mesta lagi faeinar ar?usundir. ?vi mi?ur eru engin merki um a? isoldinni miklu e?a kvartertimanum, ?vi afar kalda, en ?o sveiflukennda timaskei?i jar?sogunnar sem vi? lifum a se a? ljuka. Allt a? ?riggja kilometra ?ykkur jokull mun fyrr e?a si?ar aftur leggjast ?ar yfir, sem ymsar helstu borgir Vestur-Evropu og Nor?ur- Ameriku standa nu. ?ott otrulegt kunni a? vir?ast er helsta takmark gro?urhusamanna a? flyta fyrir h?gri kolnun og ?ornun jar?arinnar. ?eir vilja m.o.o. flyta isoldinni. ?a? er draumur ?eirra og ??sta takmark. Otrulegt, en ?o satt. ?u ert innskra?(ur) sem . ?u hefur ekki rettindi til a? skrifa athugasemdir vi? f?rsluna, ?ar sem hofundur hennar leyfir ?a? einungis tilteknum notendum. Hefur fengist vi? fjolmargt a ?vinni, kennslu, sjomennsku o.m.fl. Hefur m.a. dvali? langdvolum a Spani og i Svi?jo?. Skrifa?i bokaflokkinn Islenskur annall a arunum 1980-1995, auk ?ess a? hafa stoku sinnum skrifa? greinar og greinaflokka i Morgunbla?i? allt fra 1980 og hin si?ari ar einnig i timariti? ?jo?mal. A? flyta isoldinni 3. Mannrettindafromu?urinn ly?r??isforkolfurinn og fri?arsinnin... Loftslag. Kristjan P. Kari S. Jan. I dag (23.1. Sl. Sl. Innlit sl. Uppf?rt a 3 min. fresti. Ath. Vinsamlegast kveiki? a Javascript til a? hefja innskraningu. Southern charms shampooing Hilarious wake up messages Does kaley cuoco smoke Brandi passante bikinirandi passante bik A speech for school treasurer Monthly attendance sheet template for teachers Form f unit 2 vocab Job safety analysis examples Class of 2013 sayings yahoo answers Opinions on steroids in professional baseball Fram oil filter size Thesis statement about adhd Kitchen aid cavatelli maker Example of lost id card counseling Where can i buy thermal accelerator cream Tg captions greek mythologyg captions greek mythology Girl phone signatures Knitted pattern for magic square Free study guide for the teas v Tnod321 nod32 id Straight talk flash software Character letter samples for court Christ evans bulge Texamples of soap notes for ems Free runescape accounts that work no survey Daughter wanks dad aughter wanks dad Travel videos on a hannigan goldwing trike Dog knots woman videoa Paul teutul face surgery Prescribed oxycodone but opana showed up on urine test I masturbated on facebook chat Lego racers super sonic gamem Women in circle jerk Horse made from keyboard symbols Bank of america associate recognition Kate gosselin nude fakes Gotham medium dafont College group projects concepts Symptoms of oxycodone addiction Lone star overnight Sammi jersey shore thongammi j Astragal arlington texas How can i unblock myself on facebook Monster energy cell phone cover Kanchan bhabhi ki chudai Mexican drug cartel beheading woman for stealing Free cell phone and service Iritated face skin Free club pogo guest pass Folding step stool plans Downers grove downtown dollars Get a rx for oxycodone 30 mg 120 Revista h extremo Tparaphrasing worksheets Stream cupcake wars season 7 episode 1 big time rush How much are the blank eyes on meez Mamas cojiendo ijos Gaby roslin relationship Miles mac winnipeg Kindle battery removal Missing brother quotesl Free online dating profiles templates Follando a mi mama dormida Adecco.ca paperless pay canada When to feed a fat albert spruce Folic acid ascorbic Student council speeches for 3rd grade List of water based lotion for face Funny polish proverbs Problem solution speech topics list GГўteau tuxedo costco ingredient Maplestory code generator Jerkoff on bible video Not my dog toronto Can you get high off oxicodone Robux cheats 2013 Weight gain new job comic Osborn middle school ga Cipro toxicity symptoms Storage for reconstituted amoxicillin Frequent fever and fatigue A speech for basketball senior night Southern charms tasmin movies Liverpool to chester bike ride 2009 Toxic notes on violin Itchy clammy testicles Pharmacy technician resume objective sample The friedman family assessment model example Backyard bicycle ramp laws Template for a online dating headline Jordan sugars navy Fifth gear t -rex for sale Intent to vacate best Facebook ascii art dad Son taught how to jerk off Tamko heritage 30 yr dimensional shingles Free samples of reflection paper using apa format Fatigue and nausea Incesto de madres Sample penalty abatement request Golden chocobo final fantasy xiii-2 Male physical video Help for find gm crest Facebook cursive to copy and paste Hijo singa con su mama What s brittanya weight Hacks for drag racer v3 Missing daddy quote How much does a medical assistant phlebotomist make Moms teaching teens iphone free Medium angled bob Medical condition rhine Examples of dialogue in a short story Jack o lantern patterns skull and fire Bangla model nova scandal video Kernel stuck in gum Petsmart applications form Delco voltage regulators Msn addys online Horse mating tubes Axios hair products Good time release date Effects of cheeze heroin Shore a to shore d conversion chart Crochet pod pattern How to make trinity symbol keyboard Virtual worm dissection 50 questions to ask a girl Cause of a very light period Jeoperdy music for powerpoint Christmas scm music player skins Chuck box plans How to write minority scholarships letter of intent example Testfirst hiring questions Mississippi laws on lsd Baptism certificate templates Free golden lancer code generator Petechiae on ankles and legs Character reference letters examples Dental assistant recommendation letter samples Penis enlargement pics Free dog walking template Sample masters in nursing application essay Setting performance goals and objectives Zombie assault 2 hacked Free tecumseh engine manuals Natalia villaveces legs and feet Girls paddled school Free standing screened rooms Mini inline fan Pillow humping videosillow humping videos Will adderall show up in thyroid blood work Minotaur half man half bull Play john persons What is the password for itunes code generator Facebook without account Printable stencils branches Los angeles shoe show Htc theme for iphone Scott l. bottles Keyboard type cake Reverse trike manufacturers Virgo male turn ons Bacteria team names Going rate for adderall Sample resume for restaurant cashier positionample resume in Free download google chrome Test answers drivers education virginia Authorisation code for facebook Free barcode tattoo generator Xbox 360 refurbished best buy ebay Slots journey gift code Eap sealer promotional codeap sealer promotional code Ap biology chapter 19 viruses study guide answers Hot yoga camel toes Ladies retreat themes Gambar indo telanjang bulat Women getting ceampied Facial tingling during pregnancy Stuffed animal tribbing Funny team names for biking Nerf double barel shotgun Prevention of water pollution Lego korean war minifig Hacking card master conflict Free samples pastor appreciation letter Make a sonogram Annual dinner program samplem Free crochet baby papoose pattern Sample of thank you note for funeral flowers Horizontal gun safec Icu resume rn examples Free esthetician cover letter How to masterburate for a guy video Inventions made on may 1940 Funny easter msg Peter hill hewitt Bishop bloomer before weightloss Mma theme songs Ti passes a stringie blood clot with my period

文章標籤
全站熱搜
創作者介紹
創作者 topopfew 的頭像
topopfew

topopfew的部落格

topopfew 發表在 痞客邦 留言(0) 人氣(19)